Θυρεοειδίτιδα Hashimoto | Τι αλλάζει στο σώμα και όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε

Η νόσος Hashimoto μπορεί να οδηγήσει σε υποθυρεοειδισμό, όταν ο θυρεοειδής αδένας επηρεάζεται και σταδιακά σταματά να παράγει αρκετές ορμόνες για να διατηρεί το σώμα σε καλή λειτουργία. Η νόσος Hashimoto είναι πιο συχνή στις γυναίκες μέσης ηλικίας από ότι στους άνδρες και μπορεί να προκαλέσει κόπωση και αύξηση του σωματικού βάρους.

Τι είναι η νόσος Hashimoto;

Η νόσος Hashimoto επηρεάζει τον θυρεοειδή αδένα. Ονομάζεται επίσης θυρεοειδίτιδα Hashimoto, χρόνια λεμφοκυτταρική θυρεοειδίτιδα ή αυτοάνοση θυρεοειδίτιδα. Ο θυρεοειδής αδένας παράγει ορμόνες που ελέγχουν σχεδόν όλες τις μεταβολικές λειτουργίες του σώματος (πώς το σώμα μετατρέπει την τροφή σε ενέργεια) και τον διατηρούν σε φυσιολογική λειτουργία. Η θυρεοειδίτιδα Hashimoto είναι ένας τύπος αυτοάνοσης νόσου – το ανοσοποιητικό σύστημα δεν αναγνωρίζει τον θυρεοειδή ως δικό του και του επιτίθεται.

Τι είναι ο υποθυρεοειδισμός;

Ο υποθυρεοειδισμός Hashimoto συμβαίνει όταν ο θυρεοειδής αδένας δεν παράγει αρκετές θυρεοειδικές ορμόνες για να καλύψει τις ανάγκες του οργανισμού, επειδή το ανοσοποιητικό σύστημα τον έχει βλάψει. Οι θυρεοειδικές ορμόνες ρυθμίζουν τον μεταβολισμό, δηλαδή τον τρόπο με τον οποίο μετατρέπεται η τροφή σε ενέργεια. Χωρίς αρκετή ενέργεια, το σώμα δεν μπορεί να λειτουργήσει κανονικά και οι λειτουργίες του αρχίζουν να επιβραδύνονται.

Πώς επηρεάζει ο υποθυρεοειδισμός το σώμα;

Ο υποθυρεοειδισμός μπορεί να επηρεάσει ένα άτομο με τρόπους που μπορεί να είναι δύσκολοι συναισθηματικά και σωματικά. Για παράδειγμα:

Όταν ο μεταβολισμός επιβραδύνεται λόγω υποθυρεοειδισμού, τελικά παίρνει βάρος, αισθάνεται πιο συχνά κουρασμένος και έχει λίγη ενέργεια.

Μπορεί να εμφανίσει θολή σκέψη και προβλήματα μνήμης (ο υποθυρεοειδισμός συχνά διαγιγνώσκεται λανθασμένα ως κατάθλιψη).

Μπορεί να έχει ολοένα και μεγαλύτερη δυσκοιλιότητα (πρόβλημα με την κένωση του εντέρου), καούρα και άλλα πεπτικά προβλήματα.

Οι γυναίκες μπορεί να εμφανίσουν ανωμαλία στην έμμηνο ρύση και αλλαγή στη ροή και να δυσκολευτούν να μείνουν έγκυες. Ο υποθυρεοειδισμός μπορεί επίσης να οδηγήσει σε σεξουαλική δυσλειτουργία τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες. Ένας αργός μεταβολισμός μπορεί να επηρεάσει σχεδόν κάθε μέρος του σώματος, με επιπτώσεις από ήπιες έως σοβαρές.

Ποιος είναι πιο πιθανό να αναπτύξει τη νόσο Hashimoto;

Η νόσος του Hashimoto:

• Είναι πιο συχνή στις γυναίκες από ότι στους άνδρες.
• Εμφανίζεται συνήθως μεταξύ των ηλικιών 30 και 50 ετών.
• Τείνει να εμφανίζεται σε οικογένειες (κληρονομική νόσος).
• Είναι πιο πιθανό να αναπτυχθεί σε άτομα που έχουν άλλες αυτοάνοσες ασθένειες, όπως ορισμένες ηπατικές παθήσεις, ανεπάρκεια Β12, ευαισθησία στη γλουτένη, ρευματοειδή αρθρίτιδα, διαβήτη τύπου 1, λύκο και νόσο του Addison (πάθηση των επινεφριδίων).

Τι προκαλεί τη νόσο Hashimoto;

Η νόσος Hashimoto είναι μια αυτοάνοση νόσος, που σημαίνει ότι το ανοσοποιητικό σύστημα του οργανισμού επιτίθεται στα ίδια του τα κύτταρα και τα όργανα. Κανονικά, το ανοσοποιητικό σύστημα προστατεύει τον οργανισμό από λοιμώξεις που προκαλούνται από βακτήρια, ιούς και άλλες επιβλαβείς ουσίες. Στη νόσο Hashimoto, το ανοσοποιητικό σύστημα παράγει αντισώματα που επιτίθενται και βλάπτουν τον ιστό του θυρεοειδούς. Ως αποτέλεσμα, ο θυρεοειδής αδένας φλεγμαίνει και η ικανότητα παραγωγής θυρεοειδικών ορμονών καταστρέφεται, οδηγώντας τελικά σε υποθυρεοειδισμό.

Ποια είναι τα συμπτώματα της νόσου Hashimoto;

Ορισμένοι άνθρωποι μπορεί να μην έχουν κανένα σύμπτωμα στην αρχή. Καθώς η νόσος εξελίσσεται αργά, ο θυρεοειδής αδένας διογκώνεται (μια κατάσταση που ονομάζεται βρογχοκήλη). Η βρογχοκήλη είναι ένα συνηθισμένο πρώτο σημάδι της νόσου Hashimoto. Η βρογχοκήλη είναι ανώδυνη, αλλά μπορεί να δημιουργήσει ένα αίσθημα πληρότητας στον λαιμό και να κάνει το μπροστινό μέρος του να φαίνεται πρησμένο.

Άλλα συμπτώματα της νόσου Hashimoto που αναπτύσσονται με την πάροδο του χρόνου περιλαμβάνουν:

• Κούραση (κόπωση)
• Αύξηση του σωματικού βάρους
• Αίσθημα ρίγους
• Δυσκαμψία των αρθρώσεων και μυϊκό πόνο
• Δυσκοιλιότητα (δυσκολία στην κίνηση του εντέρου)
• Κατάθλιψη
• Πρησμένα μάτια/πρόσωπο
• Ξηρό δέρμα
• Αραίωση μαλλιών/τριχόπτωση
• Βαριά ή ακανόνιστη περίοδος
• Δυσκολία στην εγκυμοσύνη
• Προβλήματα μνήμης/δυσκολία σκέψης ή συγκέντρωσης
• Αργό καρδιακό παλμό

Πώς διαγιγνώσκεται η νόσος Hashimoto;

Αρχικά, ο γιατρός θα λάβει το ιατρικό ιστορικό του ασθενούς και θα πραγματοποιήσει μια φυσική εξέταση. Θα ψηλαφήσει τον θυρεοειδή αδένα του για να διαπιστώσει αν είναι διογκωμένος. Θα ζητηθούν επίσης εξετάσεις αίματος. Αυτές περιλαμβάνουν:

• Εξέταση θυρεοειδοτρόπου ορμόνης (TSH): Ένα υψηλό επίπεδο TSH σημαίνει συνήθως ότι ο θυρεοειδής αδένας δεν παράγει αρκετή ορμόνη T4. Αυτή η εργαστηριακή εξέταση είναι συνήθως πιο συνεπής με τη διάγνωση υποθυρεοειδισμού ή υποκλινικού υποθυρεοειδισμού.
• Εξέταση ελεύθερης Τ4: Ένα χαμηλό επίπεδο Τ4 υποδηλώνει ότι το άτομο πάσχει από υποθυρεοειδισμό.
• Εξέταση αντιθυρεοειδικών αντισωμάτων: Η παρουσία αντισωμάτων υποδηλώνει υψηλότερο κίνδυνο ανάπτυξης υποθυρεοειδισμού Hashimoto.

Η πιο συνηθισμένη απεικονιστική εξέταση που μπορεί να ζητηθεί είναι ένα υπερηχογράφημα του θυρεοειδούς αδένα. Το υπερηχογράφημα δείχνει το μέγεθος και την εμφάνιση του θυρεοειδούς και εάν υπάρχουν όζοι ή όγκοι στην περιοχή του λαιμού.

Χρειάζεται πάντα θεραπεία για τη νόσο Hashimoto;

Δεν αναπτύσσουν όλοι όσοι πάσχουν από τη νόσο Hashimoto υποθυρεοειδισμό. Επειδή η ύπαρξη επιπέδων αντισωμάτων που συνάδουν με τη νόσο Hashimoto συνεπάγεται υψηλότερο κίνδυνο ανάπτυξης υποθυρεοειδισμού, οι πάροχοι υγειονομικής περίθαλψης επιλέγουν γενικά να παρακολουθούν την κατάσταση και να ελέγχουν για τυχόν αλλαγές στην υγεία του θυρεοειδούς.

Πώς αντιμετωπίζεται η νόσος Hashimoto;

Εάν η νόσος Hashimoto εξελιχθεί σε υποθυρεοειδισμό, η συνήθης θεραπεία είναι μια συνθετική (τεχνητή) μορφή θυρεοειδικής ορμόνης που ονομάζεται λεβοθυροξίνη (Synthroid®, Tirosint®, Levoxyl®, Levothroid®, Unithroid®).

Το φάρμακο αυτό αποκαθιστά τη φυσιολογική λειτουργία του θυρεοειδούς. Θα πρέπει να λαμβάνεται καθημερινά για το υπόλοιπο της ζωής του ασθενούς. Οι θεράποντες ιατροί του και ο ίδιος θα βρουν πώς να προσαρμόσουν τη δόση τους για να βεβαιωθούν ότι ο υποθυρεοειδισμός τους διατηρείται υπό έλεγχο.

Θα χρειαστεί να αφαιρεθεί ο θυρεοειδής για τη νόσο Hashimoto και τον υποθυρεοειδισμό;

Όχι. Επειδή ο υποθυρεοειδισμός και η νόσος Hashimoto αντιμετωπίζονται με φάρμακα, η χειρουργική επέμβαση δεν είναι απαραίτητη.

Υπάρχει ειδική δίαιτα για τα άτομα με τη νόσο Hashimoto;

Δεν υπάρχει κάποια πολύ ειδική δίαιτα για τη νόσο Hashimoto, αλλά ορισμένα τρόφιμα, φάρμακα ή συμπληρώματα διατροφής μπορεί να επηρεάσουν πολύ θετικά την ικανότητα απορρόφησης της λεβοθυροξίνης, του θυρεοειδικού φαρμάκου. Η καλή διατροφή και ο υγιεινός τρόπος ζωής, η άσκηση, ο καλός ύπνος και έλεγχος του στρες μπορούν να βοηθήσουν το ανοσοποιητικό σύστημα.

Ο ρόλος του σεληνίου: Το σελήνιο φέρεται να εμπλέκεται σε αντιοξειδωτικές και αντι-φλεγμονώδεις διεργασίες, έτσι εμμέσως παρέχει προστασία στην αυτοάνοση θυρεοειδίτιδα. Έτσι, είναι σαφές πως κάθε ασθενής θα πρέπει να είναι σίγουρος πως λαμβάνει επαρκείς ποσότητες αυτού του ιχνοστοιχείου. Το σελήνιο βρίσκεται κυρίως σε στερεά τροφή και πολύ σπάνια σε πόσιμο νερό και άλλα ροφήματα.

Καλές πηγές σεληνίου περιλαμβάνουν τα ψάρια, το κρέας (ιδιαίτερα το συκώτι), προϊόντα ολικής αλέσεως, το σουσάμι, το γάλα, τα λαχανικά και κυρίως τα φυστίκια. Προκειμένου να επιτευχθεί η προτεινόμενη θρεπτική πρόσληψη αναφοράς των 50 μικρογραμμαρίων σεληνίου, θα πρέπει να καταναλώνουμε 200 γρ ψαριών, 350 γρ κρέατος ή 200 γρ αυγά κάθε μέρα και η τροφή μας να περιλαμβάνει συχνά όλες τις διατροφικές πηγές σεληνίου.

Εξειδικευμένα συμπληρώματα διατροφής: Το Fertilovit® FTHY. To Fertilovit® FTHY είναι ένα διαιτητικό τρόφιμο για ειδικούς ιατρικούς σκοπούς, προσαρμοσμένο για να ανταποκρίνεται στις διατροφικές ανάγκες των γυναικών με αυτοάνοση θυρεοειδίτιδα (όπως η θυρεοειδίτιδα του Hashimoto), οι οποίες θέλουν να βελτιώσουν την υγεία τους ή σχεδιάζουν μία εγκυμοσύνη.

Τι συμβαίνει με τον υποθυρεοειδισμό κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης;

Για τις έγκυες γυναίκες, υπάρχει διαφορετικός στόχος για τη θυρεοειδοτρόπο ορμόνη (TSH). Εάν το επίπεδο TSH δεν είναι το επιθυμητό, ο γιατρός πιθανότατα θα προσφέρει θεραπεία με συνθετική θυρεοειδική ορμόνη για να προστατεύσει την ασφάλεια της εγκυμοσύνης και του μωρού.

Ο μη θεραπευμένος υποθυρεοειδισμός κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο αποβολής, πρόωρου τοκετού και θνησιγένειας ή μπορεί να προκαλέσει επικίνδυνη αύξηση της αρτηριακής πίεσης στο τέλος της εγκυμοσύνης (που ονομάζεται προεκλαμψία). Ο αθεράπευτος υποθυρεοειδισμός μπορεί επίσης να επηρεάσει την ανάπτυξη του μωρού και του εγκεφάλου του. Οι γιατροί της εγκυμονούσας θα συνεργαστούν μαζί της για να διασφαλίσουν ότι ο υποθυρεοειδισμός της είναι υπό έλεγχο κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης της.

Ο υποθυρεοειδισμός κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης δεν είναι συχνό φαινόμενο. Αλλά μερικές φορές τα συμπτώματα του υποθυρεοειδισμού μπορεί να παραβλέπονται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, με την κόπωση και την αύξηση του βάρους. Για αυτό πρέπει κάθε εγκυμονούσα να ενημερώνει αμέσως τον γιατρό της εάν παρατηρήσει συμπτώματα υποθυρεοειδισμού ή αισθανθεί ότι αναπτύσσει βρογχοκήλη.