Αντιγήρανση Ωοθηκών 35+: όταν η ηλικία γίνεται παράμετρος, όχι όριο

Σύντομα, στις 15 Ιουνίου, είναι η Παγκόσμια Ημέρα Γονιμότητας. Μια καλή αφορμή για να μιλήσουμε για κάτι που η ιατρική κοινότητα συζητάει ολοένα και περισσότερο: την αντιγήρανση των ωοθηκών.

Πριν λίγα χρόνια, η συζήτηση γύρω από τη γονιμότητα μετά τα 35 ξεκινούσε και τελείωνε με την ίδια φράση: «η ηλικία είναι το πιο σημαντικό προγνωστικό σημείο για τεκνοποίηση». Σήμερα, η σύγχρονη μοριακή και αναπαραγωγική βιολογία την συμπληρώνει με μια δεύτερη: «και η ηλικία υποστηρίζεται στοχευμένα σε κυτταρικό επίπεδο».

Δεν μιλάμε για άλλη μία υπόσχεση νεότητας. Μιλάμε για κατανόηση των μηχανισμών που γερνούν την ωοθήκη και για το πώς, με τα σωστά μοριακά εργαλεία, αυτοί οι μηχανισμοί υποστηρίζονται με ακρίβεια.

Γιατί η ωοθήκη γερνά πρώτη

Είναι ένα παράδοξο της γυναικείας βιολογίας: ενώ ο υπόλοιπος οργανισμός βρίσκεται σε πλήρη ακμή, η ωοθηκική εφεδρεία αρχίζει να μειώνεται σταθερά μετά τα 30, με σαφή επιτάχυνση μετά τα 35. Στα 40, οι περισσότερες γυναίκες έχουν χάσει πάνω από το 70-90% των ωαρίων με τα οποία γεννήθηκαν.

Αλλά η ηλικία δεν είναι μόνο θέμα ποσότητας. Είναι κυρίως θέμα ποιότητας. Το ωάριο που απελευθερώνεται στα 38 διαφέρει από το ωάριο που απελευθερώθηκε στα 28 σε τρία κρίσιμα μοριακά επίπεδα:

Μιτοχονδριακή λειτουργία

Το ωάριο είναι το κύτταρο με τα περισσότερα μιτοχόνδρια στο ανθρώπινο σώμα. Δεν υπάρχει άλλο κύτταρο που να εξαρτάται τόσο πολύ από τη μιτοχονδριακή ενέργεια. Αυτά τα μιτοχόνδρια όμως γερνούν οι μεμβράνες τους οξειδώνονται, η παραγωγή ATP μειώνεται, η ικανότητα του ωαρίου να ολοκληρώσει την ωρίμανση και να υποστηρίξει την πρώιμη εμβρυϊκή ανάπτυξη επιβαρύνεται (Mitchell 1975, Santos-Ocana 2002, Jansen et al. 1998).

Οξειδωτικό στρες

Με τα χρόνια, ο όγκος των ελεύθερων ριζών αυξάνεται και τα αντιοξειδωτικά αποθέματα του οργανισμού μειώνονται. Το ωάριο, που ωριμάζει επί 90 ημέρες σε ένα περιβάλλον υψηλής μεταβολικής δραστηριότητας, είναι ιδιαίτερα ευάλωτο σε αυτό το οξειδωτικό φορτίο.

Γενετική μεθυλίωση

Η ικανότητα του οργανισμού να αξιοποιεί το φολικό βασικός παράγοντας στη σύνθεση DNA, στη μεθυλίωση και στη διαίρεση των κυττάρων εξαρτάται από γενετικές πολυμορφίες όπως αυτή του γονιδίου MTHFR. Ένα μεγάλο ποσοστό γυναικών φέρει παραλλαγή αυτού του γονιδίου που μειώνει αυτή την ικανότητα και αυτό γίνεται πιο σημαντικό όσο μεγαλώνει η ηλικία.

Όλα αυτά μαζί συνθέτουν αυτό που ονομάζουμε «βιολογική ηλικία ωοθήκης». Και αυτή η ηλικία, σε αντίθεση με την ημερολογιακή, μπορεί να υποστηριχθεί.

Η μοριακή βιολογία αλλάζει τη συζήτηση για γονιμότητα μετά τα 35

Τα τελευταία χρόνια, η έρευνα έχει εστιάσει σε δύο μοριακούς πυλώνες που υποστηρίζουν την ωοθηκική λειτουργία στις γυναίκες άνω των 35:

1. Συνένζυμο Q10: ο μιτοχονδριακός ενισχυτής

Το συνένζυμο Q10 είναι κεντρικό στην παραγωγή ATP της κυτταρικής ενέργειας, μέσα στα μιτοχόνδρια. Η συγκέντρωσή του στους ιστούς μειώνεται με την ηλικία (Pignatti et al., 1980), και η γυναίκα μετά τα 35 ωφελείται ιδιαίτερα από τη συμπλήρωσή του (Turi et al., 2011).

Η μελέτη Bentov (2014) ήταν εκείνη που έκανε την κοινότητα της εξωσωματικής να σταθεί. Σε γυναίκες late-30s που έλαβαν Q10 πριν την IVF:

• 54% περισσότερα έμβρυα κορυφαίας ποιότητας στις 72 ώρες
• 6,3% υψηλότερα ποσοστά κλινικής εγκυμοσύνης (33% έναντι 26,7%)
• Βελτιωμένα ποσοστά ανευπλοϊδιών στο ωάριο

Η μελέτη της Özcan (2016) προχώρησε ένα βήμα πιο πέρα: το Q10 μπορεί να προστατεύσει την ίδια την ωοθηκική εφεδρεία, αντισταθμίζοντας τη μιτοχονδριακή και τη φυσιολογικά προγραμματισμένη ωοθηκική γήρανση.

Με άλλα λόγια: το Q10 δεν είναι «αντιοξειδωτικό γενικής χρήσης». Είναι ο μιτοχονδριακός ενισχυτής που το ωάριο, ως το κύτταρο με τη μεγαλύτερη ενεργειακή ζήτηση στο σώμα, έχει τη μεγαλύτερη ανάγκη.

2. Extrafolate-S® (5-MTHF): φολικό που το σώμα αξιοποιεί άμεσα

Όλα τα συμπληρώματα διατροφής για γονιμότητα παρέχουν φολικό. Πολύ λίγα όμως αναγνωρίζουν ότι το φολικό δεν είναι αξιοποιήσιμο σε όλες τις γυναίκες με την ίδια αποτελεσματικότητα.

Η γενετική παραλλαγή στο γονίδιο MTHFR, που συναντάται σε σημαντικό ποσοστό του πληθυσμού μειώνει την ικανότητα του σώματος να μετατρέπει το συμβατικό φολικό οξύ στην ενεργή του μορφή (5-MTHF). Σε αυτές τις γυναίκες, η συμβατική συμπλήρωση φολικού οξέος είναι λιγότερο αποτελεσματική.

Το Extrafolate-S® είναι η ενεργή μορφή 5-MTHF, δηλαδή το φολικό όπως το χρησιμοποιεί κυτταρικά ο οργανισμός. Όταν το παίρνει η γυναίκα ως συμπλήρωμα, δεν χρειάζεται μετατροπή. Δουλεύει άμεσα, παρακάμπτοντας τα γενετικά εμπόδια μεταβολισμού.

Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για τη γυναίκα άνω των 35, γιατί:

• Η μεθυλίωση είναι κρίσιμη για τη φυσιολογική κυτταρική διαίρεση και τη μείωση των ανευπλοϊδιών
• Η ομοκυστεΐνη, που τείνει να αυξάνεται με την ηλικία, ρυθμίζεται από το 5-MTHF
• Σε γυναίκες με μεγαλύτερη πιθανότητα γενετικών πολυμορφισμών, η ενεργή μορφή εξασφαλίζει επαρκή κάλυψη

Fertilovit® F 35 plus: ένα προϊόν, τρεις στόχοι

Το Fertilovit® F 35 plus σχεδιάστηκε ακριβώς γι’ αυτή τη συζήτηση. Είναι το No.1 σε πωλήσεις της εξειδικευμένης σειράς Fertilovit® για τη γυναίκα άνω των 35, και η σύνθεσή του αντικατοπτρίζει τη σύγχρονη επιστήμη της ωοθηκικής αντιγήρανσης.

Σε μία vegan κάψουλα την ημέρα, το F 35 plus συνδυάζει:

Για τη μιτοχονδριακή λειτουργία:

• Συνένζυμο Q10 σε δοσολογία που υποστηρίζεται από τις μελέτες Bentov, Özcan και Turi

Για τη γενετική μεθυλίωση:

• Φολικό σε μορφή Extrafolate-S® (5-MTHF), που το σώμα αξιοποιεί άμεσα

Για την αντιοξειδωτική προστασία:

• Βιταμίνη C με σταδιακή αποδέσμευση, για μακράς διάρκειας προστασία από οξειδωτικό στρες

Για τη συνολική κάλυψη στη γονιμότητα:

• Σίδηρος, ιώδιο, βιταμίνες του συμπλέγματος Β

Είναι το προϊόν που αντιστοιχεί στις πραγματικές απαιτήσεις της γυναίκας που βρίσκεται στην πιο απαιτητική φάση της αναπαραγωγικής της ζωής, είτε προετοιμάζεται για φυσική σύλληψη, είτε για εξωσωματική.

Από τη γονιμότητα στη μακροζωία

Υπάρχει ένα σημείο που η συζήτηση γύρω από την αντιγήρανση των ωοθηκών συναντά τη σύγχρονη επιστήμη της μακροζωίας. Δεν είναι σύμπτωση.

Η μιτοχονδριακή λειτουργία είναι ο κεντρικός μοχλός και των δύο πεδίων. Το οξειδωτικό στρες είναι ο κοινός εχθρός. Η γενετική μεθυλίωση είναι μηχανισμός που εμπλέκεται τόσο στη γονιμότητα όσο και στη γενικότερη βιολογική ηλικία. Η ίδια επιστήμη που σήμερα συζητάμε για την ωοθήκη, εξετάζεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο: αυτό της κυτταρικής γήρανσης του οργανισμού συνολικά.

Με άλλα λόγια: όταν φροντίζεις την ωοθηκική σου λειτουργία στα 35 ή στα 38, δεν επενδύεις μόνο στο ενδεχόμενο μιας μελλοντικής εγκυμοσύνης. Επενδύεις σε ένα μοριακό υπόβαθρο που σε ακολουθεί και πέρα από την αναπαραγωγική σου ζωή.

Αυτό είναι το concept που η Ferticeutics Co., η επιστημονική εταιρεία πίσω από τα Fertilovit στην Ελλάδα, φέρνει στη χώρα μας: τη γέφυρα ανάμεσα στη γονιμότητα και τη μακροζωία.

Τι να κάνεις, βήμα-βήμα

1. Εάν είσαι 35+ και σχεδιάζεις εγκυμοσύνη μέσα στους επόμενους 12 μήνες, ξεκίνα τη μοριακή υποστήριξη τώρα. Η ωρίμανση του ωαρίου διαρκεί 90 ημέρες, η προετοιμασία πρέπει να ξεκινά πριν την προσπάθεια.
2. Εάν προετοιμάζεσαι για εξωσωματική γονιμοποίηση, συζήτησε με τον γιατρό σου την προ-IVF υποστήριξη με  Fertilovit® F 35 Plus, οι μελέτες για το Συνένζυμο Q10 δείχνουν σαφή βελτίωση των αποτελεσμάτων.
3. Εάν δεν προγραμματίζεις εγκυμοσύνη βραχυπρόθεσμα αλλά θες να επενδύσεις στην ωοθηκική σου εφεδρεία και τη γενικότερη κυτταρική σου υγεία, το Fertilovit® F 35 plus παραμένει το πιο δυνατό σου εργαλείο.
4. Ζήτησε από τον γιατρό σου AMH (αντι-μυλλέριος ορμόνη), για να έχεις εικόνα της δικής σου ωοθηκικής εφεδρείας. Είναι η πιο αξιόπιστη παράμετρος.
5. Συμπλήρωσε με μεσογειακή διατροφή, ποιότητα ύπνου και διαχείριση στρες. Η μοριακή υποστήριξη δεν αντικαθιστά το lifestyle, το ενισχύει.

Όταν η ηλικία γίνεται παράμετρος

Η μεγαλύτερη αλλαγή στη συζήτηση γύρω από τη γονιμότητα μετά τα 35 δεν είναι κάποια νέα θεραπεία. Είναι η αλλαγή νοοτροπίας.

Παλιότερα, η ηλικία ήταν δεδομένο που έπρεπε η γυναίκα να αποδεχθεί. Σήμερα, η ηλικία γίνεται παράμετρος που μπορεί να υποστηριχθεί στοχευμένα, σε κυτταρικό επίπεδο. Όχι για να αναιρεθεί η βιολογία, αυτό δεν γίνεται και δεν θα έπρεπε. Αλλά για να αξιοποιηθεί καλύτερα η βιολογία που υπάρχει.

Το Fertilovit® F 35 Plus εκπροσωπεί αυτή τη φιλοσοφία: ένα προϊόν που δεν αρνείται τον χρόνο, αλλά δουλεύει μαζί του.

Η αντιγήρανση δεν είναι θαύμα. Είναι αποτέλεσμα συνέπειας σε κυτταρικό επίπεδο, με τα σωστά μοριακά εργαλεία.

Χαρούλα Μπιλάλη BSc MMedSc

Μοριακή βιολόγος με εξειδίκευση στη λειτουργική & αναπαραγωγική βιολογία και το μικροβίωμα.

CEO Ferticeutics Co. ΜΙΚΕ – Αποκλειστική Διανομέας Fertilovit® σε Ελλάδα & Κύπρο.