Ανδρική υπογονιμότητα και βελτίωση ποιότητας σπέρματος πριν από σύλληψη ή IVF

Από τη Χαρούλα Μπιλάλη, BSc, MMedSc

Μοριακή Βιολόγος Αναπαραγωγής | Εξειδίκευση στην Εξωσωματική Γονιμοποίηση & το Μικροβίωμα
Επιστημονική Διευθύντρια Fertilovit® Greece

Ανδρική υπογονιμότητα: σύγχρονα δεδομένα και επιπτώσεις στη γονιμότητα

Η ανδρική υπογονιμότητα συμμετέχει άμεσα ή έμμεσα σε περίπου 40–50% των περιπτώσεων υπογονιμότητας, αποτελώντας καθοριστικό παράγοντα τόσο στη φυσική σύλληψη όσο και στα αποτελέσματα της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής (IVF/ICSI) [1,2]. Παράλληλα, μεγάλης κλίμακας αναλύσεις καταγράφουν συνεχή επιδείνωση των παραμέτρων του σπέρματος παγκοσμίως, ακόμη και σε άνδρες χωρίς σαφή παθολογία [3,4].

Στη σύγχρονη ανδρολογία, η ανδρική γονιμότητα δεν αξιολογείται πλέον μόνο ποσοτικά, αλλά λειτουργικά: κινητικότητα, ενεργειακή ικανότητα, οξειδωτικό φορτίο και ακεραιότητα του γενετικού υλικού αποτελούν βασικούς καθοριστικούς παράγοντες επιτυχούς γονιμοποίησης.

Τι σημαίνει ανδρική υπογονιμότητα σε μοριακό επίπεδο

Το σπέρμα αποτελείται από κύτταρα με εξαιρετικά υψηλές ενεργειακές απαιτήσεις και χαμηλή ανθεκτικότητα στο οξειδωτικό στρες. Οι βασικές παράμετροι που επηρεάζουν άμεσα τη γονιμότητα είναι:

  • συγκέντρωση σπερματοζωαρίων

  • προωθητική κινητικότητα

  • μορφολογία

  • ακεραιότητα DNA (sperm DNA fragmentation)

Ακόμη και όταν ο αριθμός είναι ικανοποιητικός, η λειτουργική δυσλειτουργία των σπερματοζωαρίων μπορεί να μειώσει δραστικά την πιθανότητα σύλληψης και να επηρεάσει αρνητικά την ποιότητα των εμβρύων στην IVF [5,6].

Ανδρική υπογονιμότητα και οξειδωτικό στρες

Το οξειδωτικό στρες έχει αναγνωριστεί ως ο κυρίαρχος παθοφυσιολογικός μηχανισμός στην ανδρική υπογονιμότητα. Τα σπερματοζωάρια είναι ιδιαίτερα ευάλωτα στις δραστικές μορφές οξυγόνου (ROS) λόγω:

  • της υψηλής περιεκτικότητας σε πολυακόρεστα λιπαρά

  • της περιορισμένης ενδογενούς αντιοξειδωτικής άμυνας

Η αυξημένη παραγωγή ROS συνδέεται άμεσα με μειωμένη κινητικότητα, αυξημένο DNA fragmentation και αλλοιώσεις στη λεπτή μορφολογία του πυρήνα (MSOME) [7–9].

Παράγοντες όπως το χρόνιο στρες, το κάπνισμα, η παχυσαρκία, η φλεγμονή και η ηλικία εντείνουν περαιτέρω το οξειδωτικό φορτίο [10,11].

Μιτοχόνδρια και παραγωγή ATP: η βάση της κινητικότητας

Η κινητικότητα του σπέρματος εξαρτάται άμεσα από τη μιτοχονδριακή παραγωγή ATP. Τα μιτοχόνδρια, εντοπισμένα στο μεσαίο τμήμα του σπερματοζωαρίου, τροφοδοτούν την ουρά με ενέργεια ώστε να επιτευχθεί προωθητική κίνηση προς το ωάριο.

Σε άνδρες με υπογονιμότητα έχει τεκμηριωθεί μειωμένη μιτοχονδριακή λειτουργία, αυξημένο οξειδωτικό φορτίο στα μιτοχόνδρια και χαμηλή ενεργειακή απόδοση, ακόμη και όταν η μορφολογία είναι φαινομενικά φυσιολογική [12–14].

Αιματική ροή και L-κιτρουλίνη: το περιβάλλον της σπερματογένεσης

Η σπερματογένεση εξαρτάται από την επαρκή αιματική ροή στους όρχεις, η οποία εξασφαλίζει οξυγόνωση, παροχή θρεπτικών συστατικών και σωστή ορμονική σηματοδότηση. Η L-κιτρουλίνη, ως πρόδρομος της L-αργινίνης, αυξάνει τη βιοδιαθεσιμότητα του μονοξειδίου του αζώτου (NO), υποστηρίζοντας τη μικροκυκλοφορία και τη μιτοχονδριακή λειτουργία.

Η σημασία της κιτρουλίνης δεν περιορίζεται στη σεξουαλική λειτουργία, αλλά αφορά άμεσα το βιολογικό περιβάλλον μέσα στο οποίο παράγεται το σπέρμα [15,16].

Προετοιμασία για σύλληψη ή IVF: γιατί απαιτείται χρόνος

Η σπερματογένεση διαρκεί περίπου 70–75 ημέρες. Αυτό σημαίνει ότι η ποιότητα του σπέρματος που συμμετέχει σήμερα στη σύλληψη αντικατοπτρίζει τις συνθήκες των προηγούμενων 2–3 μηνών [17].

Η έναρξη στοχευμένης υποστήριξης έχει άμεσο όφελος, καθώς μειώνει το οξειδωτικό φορτίο στα ήδη υπάρχοντα σπερματοζωάρια, ενώ παράλληλα βελτιστοποιεί τις συνθήκες για τους επόμενους κύκλους παραγωγής σπέρματος.

Με βάση τη βιολογία της σπερματογένεσης και τα διαθέσιμα δεδομένα, συνιστάται αγωγή τουλάχιστον 3 μηνών, χωρίς να καθυστερείται η προσπάθεια για φυσική σύλληψη ή IVF.

Η επιστημονική τεκμηρίωση πίσω από το Fertilovit® M Plus

Το Fertilovit® M Plus έχει σχεδιαστεί ειδικά για περιπτώσεις ανδρικής υπογονιμότητας με σοβαρή λειτουργική επιβάρυνση του σπέρματος, στοχεύοντας τους βασικούς παθοφυσιολογικούς μηχανισμούς:

Με μια ματιά

  • L-κιτρουλίνη: υποστήριξη αιματικής ροής & μικροκυκλοφορίας

  • L-καρνιτίνη & συνένζυμο CoQ10: μιτοχονδριακή ενέργεια & κινητικότητα

  • N-ακετυλοκυστεΐνη (NAC) & γλουταθειόνη: ενίσχυση ενδογενούς αντιοξειδωτικής άμυνας

  • Βιταμίνες C & E: εξουδετέρωση ROS

  • Ψευδάργυρος & σελήνιο: φυσιολογική σπερματογένεση

Τι έχει φανεί στις κλινικές μελέτες του Fertilovit® M Plus

Σε κλινικές μελέτες του προϊόντος σε υπογόνιμους άνδρες και άνδρες υποψήφιους για IVF/IMSI, η χορήγηση Fertilovit® M Plus για περίπου 3 μήνες συσχετίστηκε με:

  • σημαντική βελτίωση της συνολικής και προωθητικής κινητικότητας του σπέρματος

  • αύξηση της συγκέντρωσης σπερματοζωαρίων, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις OAT

  • βελτίωση της λεπτής μορφολογίας (MSOME), με αύξηση των σπερματοζωαρίων κατηγορίας I

  • βελτίωση της ποιότητας των εμβρύων, με αύξηση του blastocyst rate και του top-blastocyst rate στην IVF

Τα δεδομένα αυτά δείχνουν ότι το Fertilovit® M Plus δεν επηρεάζει μόνο τις βασικές παραμέτρους σπέρματος, αλλά και τη λειτουργική και επιγενετική ποιότητα που μεταφράζεται σε καλύτερα αποτελέσματα υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.

Συμπέρασμα & επόμενα βήματα

Η ανδρική υπογονιμότητα αποτελεί σήμερα ένα πολυπαραγοντικό πρόβλημα αναπαραγωγικής υγείας, στο οποίο το οξειδωτικό στρες, η μιτοχονδριακή δυσλειτουργία και η ποιότητα της σπερματογένεσης διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο. Η σύγχρονη επιστημονική γνώση δείχνει ξεκάθαρα ότι η αντιμετώπισή της δεν περιορίζεται σε μεμονωμένους δείκτες του σπερμοδιαγράμματος, αλλά απαιτεί ολιστική και στοχευμένη βιολογική προετοιμασία.

Η επιλογή εξειδικευμένης υποστήριξης πριν και κατά τη διάρκεια της προσπάθειας για φυσική σύλληψη ή υποβοηθούμενη αναπαραγωγή δεν αποτελεί υπερβολή, αλλά επιστημονικά τεκμηριωμένη πρακτική, ιδιαίτερα όταν υπάρχει επιβάρυνση των παραμέτρων του σπέρματος ή ιστορικό αποτυχημένων προσπαθειών.

Το Fertilovit® M Plus έχει σχεδιαστεί για να υποστηρίζει άμεσα την ποιότητα του σπέρματος, τη μιτοχονδριακή ενέργεια και την αιματική ροή, ενώ παράλληλα χτίζει τις σωστές βιολογικές συνθήκες για τους επόμενους κύκλους.

Δείτε παρακάτω τις διαθέσιμες συσκευασίες Fertilovit® M Plus και ξεκινήστε τη σωστή για εσάς αγωγή σήμερα.

 

FAQs - Απαντήσεις στις πιο συχνές ερωτήσεις σας

Σε ποιες περιπτώσεις ενδείκνυται το Fertilovit® M Plus;

Το Fertilovit® M Plus ενδείκνυται σε περιπτώσεις ανδρικής υπογονιμότητας με μειωμένη κινητικότητα, αλλοιωμένη μορφολογία, αυξημένο οξειδωτικό στρες ή μειωμένη λειτουργικότητα του σπέρματος, καθώς και σε άνδρες που προετοιμάζονται για φυσική σύλληψη ή IVF.

Το Fertilovit® M Plus στοχεύει τους βασικούς βιολογικούς μηχανισμούς της ανδρικής υπογονιμότητας: υποστηρίζει τη μιτοχονδριακή παραγωγή ενέργειας, ενισχύει την αντιοξειδωτική άμυνα των σπερματοζωαρίων και συμβάλλει στη βελτίωση της αιματικής ροής που είναι απαραίτητη για φυσιολογική σπερματογένεση.

Ορισμένα λειτουργικά οφέλη, όπως η υποστήριξη της ενέργειας και της αιματικής ροής, μπορεί να γίνουν αντιληπτά σχετικά νωρίς. Ωστόσο, για ουσιαστική βελτίωση της ποιότητας του σπέρματος συνιστάται συνεχής λήψη για τουλάχιστον 3 μήνες, που αντιστοιχεί σε έναν πλήρη κύκλο σπερματογένεσης.

Ναι. Το Fertilovit® M Plus μπορεί να λαμβάνεται πριν και κατά τη διάρκεια πρωτοκόλλων IVF ή ICSI, καθώς έχει σχεδιαστεί ώστε να υποστηρίζει τη λειτουργική και επιγενετική ποιότητα του σπέρματος χωρίς να παρεμβαίνει αλλά όπου απαιτείται να ενισχύει τα φαρμακευτικά πρωτόκολλα.

Το Fertilovit® M Plus διαφέρει γιατί βασίζεται σε συνδυασμό μικροθρεπτικών συστατικών με τεκμηριωμένη δράση στη μιτοχονδριακή λειτουργία, την αντιοξειδωτική προστασία και τη μικροκυκλοφορία, ενώ η αποτελεσματικότητά του υποστηρίζεται και από κλινικές μελέτες σε άνδρες με επιβαρυμένες παραμέτρους σπέρματος.

Σχετική επιστημονική βιβλιογραφία

[1] World Health Organization. WHO laboratory manual for the examination and processing of human semen (6th ed.). (Official landing page)
https://www.who.int/publications/i/item/9789240030787

[2] Chung E, Arafa M, Boitrelle F, et al. The new 6th edition of the WHO laboratory manual for examination and processing of human semen: is it a step toward better standard operating procedure? Asian J Androl. 2022;24(2):123–124.
https://doi.org/10.4103/aja2021118

[3] Takalani NB, Malema I, Arowolo AT. Role of oxidative stress in male infertility. Reproduction and Fertility. 2023.
https://doi.org/10.1530/RAF-23-0024

[4] Wang Y, et al. Mechanisms of oxidative stress-induced sperm dysfunction (lipid peroxidation, DNA fragmentation, protein oxidation). Frontiers in Endocrinology. 2025.
https://www.frontiersin.org/journals/endocrinology/articles/10.3389/fendo.2025.1520835/full

[5] Dimitriadis F, et al. Antioxidant supplementation on male fertility – Systematic review. (PubMed record) 2023.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37107211/

[6] de Ligny W, et al. Antioxidant Treatment and the Chance to Conceive in Men With Male Factor Infertility: randomized clinical trial. JAMA Network Open. 2025.
https://jamanetwork.com/journals/jamanetworkopen/fullarticle/2839329

[7] Cochrane Review: Antioxidants for male subfertility. 2022.
https://www.cochrane.org/evidence/CD007411_antioxidants-male-subfertility

[8] Moustakli E, et al. Reductive stress and the role of antioxidants in male infertility (U-shaped response, redox balance). Archives of Gynecology and Obstetrics. 2025.
https://doi.org/10.1007/s00404-025-08184-3

[9] Bakri S, et al. Efficacy and Safety of Coenzyme Q10 in Idiopathic Male Infertility: Systematic Review & Meta-analysis of RCTs. World J Mens Health. 2025. (PDF)
https://wjmh.org/pdf/10.5534/wjmh.250159

[10] Vahedi Raad M, et al. The impact of mitochondrial impairments on sperm function and male fertility potential. Reproductive Biology and Endocrinology. 2024.
https://doi.org/10.1186/s12958-024-01252-4

[11] Mai Z, et al. A narrative review of mitochondrial dysfunction and male infertility. 2024. (Free full text)
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11491236/

[12] Stamatellos G, et al. Mitochondrial dysregulation in male infertility. 2025.
https://www.mdpi.com/2673-8856/5/3/38

[13] Sawaid Kaiyal R, et al. Mitochondrial dysfunction signatures in idiopathic primary male infertility. Frontiers in Reproductive Health. 2024.
https://www.frontiersin.org/journals/reproductive-health/articles/10.3389/frph.2024.1479568/full

[14] Ma X, et al. Meta-analysis: L-carnitine and N-acetylcysteine in male infertility. 2025.
https://www.intandro.com/articles/10.22514/j.androl.2025.004

[15] Ranneh Y, et al. Therapeutic potential of carnitine and N-acetyl-cysteine in idiopathic male infertility (review/meta-analytic evidence). 2025.
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2667071225000043

[16] Lourenço ML, et al. Impact of sperm DNA fragmentation on clinical outcomes of assisted reproduction: systematic evidence (free full text). 2023.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10279435/

[17] Li F, et al. Sperm DNA fragmentation index (DFI) and miscarriage/birth outcomes in ART. Scientific Reports. 2024.
https://www.nature.com/articles/s41598-023-45091-6

[18] Stavros S, et al. Sperm DNA Fragmentation: Unraveling its imperative role in male infertility and ART outcomes (review). Int J Mol Sci. 2024.
https://www.mdpi.com/1422-0067/25/18/10167

[19] Castellini C, et al. Relationship between male aging and semen quality. Archives of Gynecology and Obstetrics. 2024.
https://doi.org/10.1007/s00404-024-07448-8

[20] Saleh R, et al. Antioxidant therapy for infertile couples: mechanisms, evidence, clinical applications. Frontiers in Endocrinology. 2025.
https://www.frontiersin.org/journals/endocrinology/articles/10.3389/fendo.2024.1503905/full

— ΕΙΔΙΚΑ ΓΙΑ Fertilovit® M Plus 
M Plus Study A (MSOME / μορφολογία υψηλής ανάλυσης – IMSI context). (PDF)
M Plus Study B (σπερμοδιάγραμμα: συγκέντρωση/κινητικότητα σε OAT). (PDF)
M Plus Study C (IVF outcomes: blastocyst rate & top-blastocyst rate). (PDF)