Παγκόσμια Ημέρα Γονιμότητας | 10 βασικά πράγματα που πρέπει να γνωρίζει ένα υπογόνιμο ζευγάρι

Με πρωτοβουλία της Assisted Conception Taskforce (ACT), η 15η Ιουνίου έχει καθιερωθεί ως Παγκόσμια Ημέρα Γονιμότητας. Όπως είναι λογικό, αποτελεί μέρα ενημέρωσης όχι μόνο για τα υπογόνιμα ζευγάρια αλλά για κάθε άνθρωπο που οφείλει να γνωρίζει κάποια πράγματα αναφορικά με την αναπαραγωγική υγεία του, είτε θέλει να γίνει γονιός, είτε όχι.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας υπογόνιμο θεωρείται ένα ζευγάρι όταν δεν επιτυγχάνει σύλληψη μετά από ένα χρόνο συχνών σεξουαλικών επαφών χωρίς τη χρήση αντισύλληψης. Σύμφωνα με τον ορισμό της υγείας, όπως αυτός έχει διατυπωθεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (Π.Ο.Υ.), η υπογονιμότητα αποτελεί διαταραχή της υγείας και χρήζει αντιμετώπισης.

Η συχνότητα της υπογονιμότητας μπορεί να ποικίλλει από περιοχή σε περιοχή και από πληθυσμό σε πληθυσμό. Είναι σημαντικό να συνειδητοποιήσουμε ότι δεν υπάρχει ειδικό «προφίλ» του υπογόνιμου ζευγαριού. Η υπογονιμότητα είναι πολυσύνθετη και ρευστή κατάσταση: το ίδιο άτομο, ή ζευγάρι, μπορεί να διανύσει μεγάλες χρονικές περιόδους στις οποίες αδυνατεί να συλλάβει και η αδυναμία αυτή μπορεί να επέλθει, ή να λήξει, χωρίς προειδοποίηση. Τις περισσότερες φορές η υπογονιμότητα δεν έχει ειδικά συμπτώματα κι έτσι δεν την αντιλαμβανόμαστε.

Ας δούμε τώρα τα 10 βασικά πράγματα που πρέπει να γνωρίζουν όλοι για τη γονιμότητα:

1. 1 στα 6 ζευγάρια αντιμετωπίζει προβλήματα γονιμότητας

Σύμφωνα με διάφορες επιδημιολογικές μελέτες και εκτιμήσεις του Π.Ο.Υ., περίπου το 10-12% των ζευγαριών που βρίσκονται σε αναπαραγωγική ηλικία αντιμετωπίζει κάποιας μορφής δυσκολία στην προσπάθειά του να αποκτήσει απογόνους. Παγκοσμίως, υπολογίζεται ότι υπάρχουν περίπου 80-90 εκατομμύρια υπογόνιμα ζευγάρια, στα οποία προστίθενται περίπου 2 εκατομμύρια νέα ζευγάρια ετησίως, με τάση για αύξηση.

2. Μετά τις προσπάθειες σύλληψης για 12-24 μήνες χωρίς επιτυχία, το ζευγάρι θα πρέπει να συμβουλευτεί έναν γιατρό

Όταν ένα ζευγάρι προσπαθεί να συλλάβει μπορεί να πάρει χρόνο. Αλλά εάν υπάρχουν υποψίες ότι κάποιος από τους δύο έχει θέματα γονιμότητας, θα πρέπει να επισκεφθούν έναν ειδικό. Όταν το θέμα είναι η γυναικεία γονιμότητα, τον πιο καθοριστικό ρόλο παίζει η ποιότητα των παραγομένων ωαρίων, η οποία φθίνει με γεωμετρική πρόοδο μετά την ηλικία των 35 ετών. Ωστόσο, δεν είναι μόνο η ηλικία που επηρεάζει τη γονιμότητα. Ασθένειες όπως τα χλαμύδια, κάποια χειρουργική επέμβαση ή ινομυώματα της μήτρας θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη γονιμότητα.

3. Έχουν και οι άνδρες βιολογικό ρολόι

Φυσικά, και για τους άντρες μπορεί να ισχύει το ίδιο. Μετά την ηλικία των 35 ετών, οι άνδρες παράγουν ολοένα περισσότερα σπερματοζωάρια με παθολογική μορφολογία και μειωμένη κινητικότητα. Πολλές μελέτες έχουν δείξει ότι η γονιμότητα των ανδρών μειώνεται επίσης μετά την ηλικία των 30 ετών, και ακόμη περισσότερο μετά την ηλικία των 40 ετών. Ο βαθμός αυτής της μείωσης δεν είναι τόσο απότομος όσο η μείωση της γονιμότητας των γυναικών, αλλά εξακολουθεί να είναι κάτι που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη όταν προσπαθεί ένα ζευγάρι να συλλάβει.

4. Το 15% των ζευγαριών θα βιώσουν την υπογονιμότητα σε κάποιο στάδιο της ζωής τους

Η γονιμότητα δεν είναι πάντα σταθερή. Μπορεί να αυξηθεί και να μειωθεί ανάλογα με τις επιλογές του τρόπου ζωής και την ηλικία. Μερικοί αντιμετωπίζουν σχετικά προβλήματα όταν προσπαθούν να συλλάβουν σε κάποια φάση της ζωής τους, ενώ σε κάποια άλλη περίοδο η εγκυμοσύνη να επιτευχθεί ευκολότερα.

5. Το βάρος επηρεάζει τη γονιμότητα

Μερικοί άνθρωποι έχουν προβλήματα γονιμότητας λόγω του βάρους τους. Ένα βάρος χαμηλότερο ή υψηλότερο από το φυσιολογικό μπορεί να προκαλέσει προβλήματα γονιμότητας. Εάν κάποιος είναι λιποβαρής θα πρέπει, επομένως, να προσπαθήσει να βάλει κάποιο βάρος προκειμένου να βελτιωθούν οι πιθανότητες σύλληψης και με ανάλογο τρόπο θα πρέπει να προσπαθήσει να χάσει βάρος εάν είναι υπέρβαρος. Αλλαγές όπως αυτές μπορεί να τονώσουν τη γονιμότητα.

6. Οι επιλογές του τρόπου ζωής επηρεάζουν επίσης τη γονιμότητα

Πολλές επιλογές τρόπου ζωής έχουν αντίκτυπο στη γονιμότητα. Μπορεί κανείς να βελτιώσει τη γονιμότητά του ακολουθώντας μια υγιεινή και ισορροπημένη διατροφή, μειώνοντας την κατανάλωση αλκοόλ, αποφεύγοντας το κάπνισμα και κάνοντας γυμναστική (το τελευταίο όχι σε υπερβολικό βαθμό).

7. Η υπογονιμότητα μπορεί να έχει ψυχολογικές συνέπειες

Μερικοί άνδρες και γυναίκες που βρίσκονται στη διαδικασία της θεραπείας γονιμότητας μπορεί να αντιμετωπίσουν ψυχολογικής φύσεως ζητήματα όπως κατάθλιψη και άγχος. Τα αρνητικά συναισθήματα προέρχονται από την έντονη ανεκπλήρωτη επιθυμία να αποκτήσουν παιδί. Ως εκ τούτου, μερικοί αρχίζουν να απομονώνονται από τους φίλους και την οικογένειά τους για να αποφύγουν να βρεθούν αντιμέτωποι με πιθανά ερωτήματα σχετικά με την απόκτηση παιδιών. Ακόμη, μπορεί να είναι δύσκολο για τους ανθρώπους με έντονη επιθυμία να αποκτήσουν ένα παιδί να βλέπουν τη χαρά του άλλου για την πατρότητα ή τη μητρότητα, γεγονός που ενδέχεται να κάνει το συναίσθημα της μοναξιάς ακόμα μεγαλύτερο.

8. Η αντιμετώπιση των ψυχολογικών ζητημάτων μπορεί να ενισχύσει τη γονιμότητα

Όταν κάποιος αντιμετωπίζει κατάθλιψη ή άγχος, μπορεί να είναι εξαιρετικά χρήσιμο να ζητήσει επαγγελματική βοήθεια. Όχι μόνο για την ψυχική του ευεξία αλλά και για τη γονιμότητα. Μελέτες γύρω από την ψυχική υγεία των γυναικών δείχνουν ότι η λήψη επαγγελματικής βοήθειας για τα ψυχικά προβλήματα μπορεί να αυξήσει την πιθανότητα να μείνουν έγκυες.

9. Είναι σημαντικό το ζευγάρι να γνωρίζει την αιτία των προβλημάτων γονιμότητας για να λάβει τη σωστή θεραπεία

Προκειμένου να βελτιωθούν οι πιθανότητες ενός ζευγαριού να συλλάβει, είναι σημαντικό να συμβουλευτεί έναν γιατρό για να μάθει την αιτία του προβλήματος. Μπορεί να είναι πρόβλημα της γυναίκας, του άνδρα ή και των δύο. Όταν γνωρίζουν όλα όσα είναι σχετικά με την κατάστασή τους, είναι ευκολότερο να ανακαλύψουν τις επιλογές εκείνες που θα βοηθήσουν στην απόκτηση παιδιού.

10. Δεν πρέπει το ζευγάρι να μην χάνει την ελπίδα του εάν αντιμετωπίζει προβλήματα γονιμότητας

Είναι σημαντικό να μην χάνει κανείς από τους δύο συντρόφους την ελπίδα του όταν προσπαθούν να αποκτήσουν ένα μωρό. Μάλιστα, με τη θεραπεία γονιμότητας, δεν είναι καθόλου αδύνατο. Εάν αντιμετωπίζουν προβλήματα με τη σύλληψη, το πρώτο βήμα που πρέπει να κάνουν είναι να προσδιορίσουν την αιτία και τη σοβαρότητα του ζητήματος.