PCOS γίνεται PMOS: Το σύνδρομο δεν έχει ηλικία

Σεπτέμβριος: Μήνας Ενημέρωσης, ο πρώτος με το νέο όνομα, η νέα καμπάνια των Fertilovit είναι εδώ για να σε βοηθήσει περισσότερο από ποτέ.

Στις 12 Μαΐου 2026 άλλαξε ένα γράμμα.

Το Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών, το PCOS που ξέραμε επί δεκαετίες, μετονομάστηκε επίσημα σε PMOS: polyendocrine metabolic ovarian syndrome, Πολυενδοκρινικό Μεταβολικό Ωοθηκικό Σύνδρομο.

Ένα γράμμα. Και μια ολόκληρη αλλαγή οπτικής.

Γιατί το νέο όνομα δεν περιγράφει πια κύστεις. Περιγράφει αυτό που πραγματικά συμβαίνει: μια πολυενδοκρινική, μεταβολική κατάσταση που τυχαίνει να εκφράζεται και στις ωοθήκες.

Αυτή είναι η ιστορία που θα πούμε φέτος τον Σεπτέμβριο.

Τι αλλάζει τώρα που το PCOS γίνεται PMOS

Η μετονομασία δεν ήταν απόφαση μιας επιτροπής σε ένα δωμάτιο. Ήταν το αποτέλεσμα μιας διαδικασίας που κράτησε πάνω από μία δεκαετία.

Η δημοσίευση στο Lancet, με επικεφαλής την Helena Teede, στηρίχθηκε σε 56 οργανισμούς ασθενών και επιστημονικές εταιρείες ανάμεσά τους η Endocrine Society, η ASRM και η International Androgen Excess and PCOS Society και σε περισσότερες από 22.000 απαντήσεις σε παγκόσμια έρευνα.

Το 86% των γυναικών με τη διάγνωση και το 71% των επαγγελματιών υγείας ζήτησαν νέο όνομα. Το βασικό τους επιχείρημα, όπως καταγράφηκε επανειλημμένα: η παλιά ορολογία υποβάθμιζε τη μεταβολική διάσταση και συνέβαλλε σε καθυστερημένες διαγνώσεις και κατακερματισμένη φροντίδα.

Ακολουθεί τριετής μεταβατική περίοδος. Και οι δύο όροι θα κυκλοφορούν παράλληλα, οπότε θα βλέπετε PCOS και PMOS να χρησιμοποιούνται εναλλάξ. Η διάγνωση, τα κριτήρια και η αντιμετώπιση δεν αλλάζουν. Αλλάζει το πλαίσιο μέσα στο οποίο τα διαβάζουμε.

Γιατί το PCOS γίνεται PMOS

Η λέξη «πολυκυστικές» ήταν ανακρίβεια από την αρχή.

Αυτό που βλέπει το υπερηχογράφημα δεν είναι κύστεις με την παθολογική έννοια. Είναι μικρά, ανώριμα ωοθυλάκια που έχουν σταματήσει στην πορεία τους και έχουν συσσωρευτεί. Δεν είναι βλάβη. Είναι στάση.

Η ανακρίβεια είχε συνέπειες. Όταν το όνομα λέει «ωοθήκες», ο ασθενής πάει στον γυναικολόγο. Όταν λέει «κύστεις», περιμένει κάτι που αφαιρείται. Και όταν το πρόβλημα φαίνεται γυναικολογικό, κανείς δεν ζητά καμπύλη ινσουλίνης, λιπιδαιμικό προφίλ ή εκτίμηση καρδιαγγειακού κινδύνου.

Έτσι, εκατομμύρια γυναίκες παρακολουθούνταν για ένα όργανο, ενώ το σύνδρομο έτρεχε σε ολόκληρο το σώμα.

Εμείς το λέγαμε από την αρχή

Θα το πούμε ευθέως, γιατί το αξίζει η δουλειά που έχει γίνει.

Στο δικό μας πλαίσιο, το σύνδρομο δεν αντιμετωπίστηκε ποτέ ως πρόβλημα ωοθηκών.

Όταν η επιστημονική ομάδα των Fertilovit ερχόταν σε επαφή με μια γυναίκα που είχε υπογονιμότητα, δεν κοιτούσαμε μόνο ωοθυλάκια. Κοιτούσαμε ινσουλίνη νηστείας, δείκτες φλεγμονής, βιταμίνη D, θυρεοειδικό προφίλ, SHBG, λιπιδαιμική εικόνα, σύσταση σώματος. Ρωτούσαμε για ύπνο και για στρες, όχι από ευγένεια αλλά επειδή ρυθμίζουν άμεσα τη γλυκαιμική απόκριση. Μιλούσαμε για μιτοχονδριακή λειτουργία και οξειδωτικό στρες όταν αυτό ακουγόταν ακόμη εξωτικό σε ένα γυναικολογικό ραντεβού.

Και λέγαμε στις γυναίκες κάτι που τότε ξένιζε: αυτό δεν τελειώνει με την εγκυμοσύνη. Θα σε συνοδεύει. Χρειάζεται παρακολούθηση και στα σαράντα και στα εξήντα.

Και αυτό το λέγαμε επειδή η λειτουργική βιολογία (η “καρδιά” της επιστήμης μας) δε διαβάζει ένα όργανο τη φορά. Διαβάζει συστήματα.

Το ωραίο είναι ότι πλέον δεν χρειάζεται να το εξηγούμε. Το γράφει το όνομα.

Πόσες γυναίκες αφορά

Το PMOS επηρεάζει περίπου 1 στις 8 γυναίκες πάνω από 170 εκατομμύρια παγκοσμίως. Είναι η συχνότερη ενδοκρινοπάθεια της γυναίκας.

Το πιο ανησυχητικό στοιχείο δεν είναι όμως η συχνότητα. Είναι ότι έως και 70% των περιπτώσεων παγκοσμίως παραμένουν αδιάγνωστες.

Επτά στις δέκα. Γυναίκες που ζουν με ένα σύνδρομο το οποίο κανείς δεν τους έχει ονομάσει και επομένως κανείς δεν παρακολουθεί.

Τι συμβαίνει “μέσα”

Στο επίκεντρο βρίσκεται η αντίσταση στην ινσουλίνη. Το πάγκρεας εκκρίνει ινσουλίνη, τα κύτταρα δεν ανταποκρίνονται όπως πρέπει, το πάγκρεας εκκρίνει περισσότερη.

Η υπερινσουλιναιμία που προκύπτει δεν μένει στο μεταβολικό επίπεδο. Επειδή η ινσουλίνη μοιάζει δομικά με τον IGF, έναν βασικό ρυθμιστή της ωοθηκικής λειτουργίας, επηρεάζει άμεσα την ωοθυλακιογένεση. Παράλληλα ενισχύει την παραγωγή ανδρογόνων και μειώνει την ηπατική σύνθεση της SHBG, της πρωτεΐνης που δεσμεύει την τεστοστερόνη.

Γι’ αυτό μια γυναίκα με PMOS δεν έχει «μόνο» ακανόνιστο κύκλο. Έχει μια διαφορετική μεταβολική ταυτότητα, που εκφράζεται διαφορετικά σε κάθε δεκαετία της ζωής της.

Και αυτή η ταυτότητα δεν φεύγει.

Οι τέσσερις φάσεις

Ο φετινός Σεπτέμβριος έχει δομή. Θα διασχίσουμε ολόκληρη την αναπαραγωγική ζωή, φάση προς φάση, γιατί σε κάθε μία το PMOS φοράει διαφορετικό πρόσωπο.

Εφηβεία και 20+. Η φάση που χάνεται. Η ακανόνιστη περίοδος αποδίδεται στην ηλικία, η ακμή στην εφηβεία. Δίνεται αντισυλληπτικό, τα συμπτώματα υποχωρούν, η διάγνωση αναβάλλεται για δέκα χρόνια. Και όμως: η αντίσταση στην ινσουλίνη είναι συχνά ήδη εκεί, στα δεκαέξι.

Τα χρόνια της γονιμότητας. Η φάση που όλοι γνωρίζουν. Ανωοθυλακιορρηξία, πρόκληση ωορρηξίας, εξωσωματική, ποιότητα ωαρίων, οξειδωτικό στρες. Εδώ το σύνδρομο γίνεται επιτέλους ορατό, συχνά επειδή κάτι δεν πάει καλά.

Εγκυμοσύνη, λοχεία και τα 35+. Η φάση που θεωρείται λήξη. Δεν είναι. Ο κίνδυνος διαβήτη κύησης και προεκλαμψίας είναι αυξημένος, η μεταβολική παρακολούθηση μετά τον τοκετό σχεδόν ποτέ δεν γίνεται, και μετά τα 35 ο κύκλος αρχίζει να ρυθμίζεται μόνος του. Πολλές γυναίκες συμπεραίνουν ότι πέρασε. Δεν πέρασε.

Περιεμμηνόπαυση και μετά. Η φάση για την οποία δεν μιλά κανείς. Ο κίνδυνος σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 παραμένει σημαντικά αυξημένος, το μεταβολικό σύνδρομο είναι συχνότερο, το καρδιαγγειακό προφίλ χρειάζεται συστηματική επανεκτίμηση. Η γονιμότητα έχει τελειώσει. Το σύνδρομο όχι.

Γιατί το κάνουμε έτσι

Γιατί η αποσπασματική ενημέρωση δημιουργεί αποσπασματική φροντίδα.

Όταν το σύνδρομο παρουσιάζεται αποκλειστικά ως θέμα γονιμότητας, η έφηβη με ακανόνιστο κύκλο δεν αναγνωρίζεται και η πενηντάχρονη με το ιστορικό στον φάκελό της δεν παρακολουθείται. Δύο άκρα του φάσματος μένουν εκτός.

Το PMOS δεν είναι διάγνωση που παίρνεις και αφήνεις πίσω. Είναι πληροφορία για το πώς λειτουργεί το σώμα σου μεταβολικά, ορμονικά, φλεγμονωδώς και είναι χρήσιμη σε κάθε ηλικία, με διαφορετικό τρόπο κάθε φορά.

Η γυναίκα που καταλαβαίνει τη μεταβολική της ταυτότητα στα δεκαοκτώ έχει σαράντα χρόνια πλεονέκτημα.

Τι θα δείτε τον Σεπτέμβριο

Τέσσερα άρθρα, ένα κάθε εβδομάδα, ένα για κάθε φάση. Επιστημονικά τεκμηριωμένα, χωρίς υπερβολές και χωρίς υποσχέσεις.

Σε κάθε άρθρο θα βρείτε τι συμβαίνει βιολογικά σε εκείνη τη φάση, ποιες εξετάσεις έχουν πραγματικά νόημα, και πού μπορεί η στοχευμένη διατροφική υποστήριξη να παίξει ρόλο.

Δεν θα σας πούμε ότι υπάρχει θεραπεία. Δεν υπάρχει. Θα σας πούμε ότι υπάρχει διαχείριση και ότι η διαχείριση αρχίζει με το να ξέρεις τι κοιτάς.

Σε ποια φάση είστε;

Αν διαβάζοντας τις τέσσερις φάσεις αναγνωρίσατε τον εαυτό σας ή την κόρη σας, ή τη μητέρα σας, σε κάποια από αυτές, το άρθρο εκείνης της εβδομάδας γράφτηκε για εσάς.

Και αν αναγνωρίσατε τον εαυτό σας σε περισσότερες από μία, τότε καταλάβατε ακριβώς γιατί κάνουμε αυτή την καμπάνια.

Χρειάστηκαν έντεκα χρόνια συζητήσεων και 22.000 φωνές γυναικών για να αλλάξει ένα γράμμα.

Δεν θα περιμένουμε άλλα έντεκα για να αλλάξει ο τρόπος που κοιτάμε.

Το PMOS δεν έχει ηλικία.

Ψάξ’το.

Χαρούλα Μπιλάλη, BSc MMedSc Μοριακή βιολόγος με εξειδίκευση στη λειτουργική και αναπαραγωγική βιολογία και το μικροβίωμα.  Επιστημονική διευθύντρια Fertilovit Greece.

Φόρμα Επικοινωνίας

Το όνομα σου

Το email σου

Θέμα

Το μήνυμά σου

Συχνές ερωτήσεις

Πρέπει να αλλάξω κάτι στη διάγνωσή μου;

Όχι. Τα διαγνωστικά κριτήρια και η αντιμετώπιση παραμένουν ίδια. Αλλάζει μόνο η ονομασία, με τριετή μεταβατική περίοδο κατά την οποία θα συναντάτε και τους δύο όρους.

Γιατί θεωρήθηκε λάθος η λέξη «πολυκυστικές»;

Επειδή αυτό που φαίνεται στο υπερηχογράφημα δεν είναι παθολογικές κύστεις, αλλά μικρά ανώριμα ωοθυλάκια που δεν έχουν ολοκληρώσει την ωρίμανσή τους.

Αν έχω κανονική περίοδο, αποκλείεται να έχω PMOS;

Όχι. Η διάγνωση βασίζεται στα κριτήρια του Rotterdam και απαιτεί δύο από τρία ευρήματα: διαταραχή ωορρηξίας, υπερανδρογοναιμία κλινική ή βιοχημική, και πολυκυστική μορφολογία ωοθηκών. Μια γυναίκα μπορεί να πληροί τα κριτήρια χωρίς σοβαρή διαταραχή κύκλου.

Το PMOS σημαίνει ότι δεν θα μπορέσω να μείνω έγκυος;

Όχι. Σημαίνει ότι η ωορρηξία μπορεί να είναι ακανόνιστη ή απούσα, κάτι που στις περισσότερες περιπτώσεις αντιμετωπίζεται. Η πλειονότητα των γυναικών τεκνοποιεί.

Είμαι αδύνατη. Μπορώ να έχω PMOS;

Ναι. Η αντίσταση στην ινσουλίνη εμφανίζεται και σε γυναίκες με φυσιολογικό δείκτη μάζας σώματος. Ο λεγόμενος lean φαινότυπος διαγιγνώσκεται συχνά ακόμη πιο αργά, ακριβώς επειδή λείπει το προφανές κλινικό σημείο.

Θεραπεύεται;

Δεν θεραπεύεται. Διαχειρίζεται και διαχειρίζεται αποτελεσματικά, ιδίως όταν η διαχείριση ξεκινά νωρίς και προσαρμόζεται σε κάθε φάση της ζωής.

Σχετικά προϊόντα

Βιβλιογραφία

1. Teede HJ, Bahri Khomami M, Morman R, et al. Polyendocrine metabolic ovarian syndrome, the new name for polycystic ovary syndrome: a multistep global consensus process. The Lancet, published online 12 May 2026. doi:10.1016/S0140-6736(26)00717-8.
2. Endocrine Society. Polyendocrine Metabolic Ovarian Syndrome: new name to improve diagnosis and care of condition affecting 170 million women worldwide. Press release, 12 May 2026.
3. American Society for Reproductive Medicine. PCOS is Now PMOS: Understanding the Name Change. ASRM News, 27 May 2026.
4. Teede HJ, Tay CT, Laven J, et al. Recommendations from the 2023 International Evidence-Based Guideline for the Assessment and Management of Polycystic Ovary Syndrome. Fertility and Sterility, 2023;120(4):767-793.
5. Rotterdam ESHRE/ASRM-Sponsored PCOS Consensus Workshop Group. Revised 2003 consensus on diagnostic criteria and long-term health risks related to polycystic ovary syndrome. Human Reproduction, 2004;19(1):41-47.
6. Stepto NK, Cassar S, Joham AE, et al. Women with polycystic ovary syndrome have intrinsic insulin resistance on euglycaemic-hyperinsulaemic clamp. Human Reproduction, 2013;28(3):777-784.