Έρευνα | Η μη τεκνοποίηση (όχι η ART) πιθανότατα αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου των ωοθηκών 

Οι γυναίκες που υποβάλλονται σε διαδικασίες διέγερσης των ωοθηκών με Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγική Τεχνολογία (ART) δεν παρουσιάζουν αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου των ωοθηκών σε σύγκριση με τις υπόλοιπες γυναίκες (που δεν υποβάλλονται σε Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγική Τεχνολογία), σύμφωνα με μια νέα μελέτη.

Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι αυτό που είναι πιθανόν υπεύθυνο για τον αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου των ωοθηκών που παρατηρείται στις γυναίκες που λαμβάνουν θεραπεία με ART, είναι το γεγονός πως δεν έχουν υπάρξει ποτέ έγκυες, αναφέρουν οι ερευνητές. Πριν από αυτό, μερικές μικρότερες μελέτες είχαν συγκρίνει αποκλειστικά τις γυναίκες που υποβλήθηκαν σε Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγική Τεχνολογία, με γυναίκες από το γενικό πληθυσμό.

«Οι γυναίκες με υπογονιμότητα διαφέρουν από τις γυναίκες του γενικού πληθυσμού ως προς τους διάφορους παράγοντες κινδύνου ανάπτυξης καρκίνου των ωοθηκών. Ως εκ τούτου, για να προσδιοριστεί ο κίνδυνος καρκίνου των ωοθηκών που συνδέεται με την ART ήταν σημαντικό να συμπεριληφθεί μια ομάδα σύγκρισης των γυναικών που ήταν υπογόνιμες και δεν ακολουθούν θεραπεία με ART», δήλωσε η ανώτατη συγγραφέας της μελέτης Flora E. van Leeuwen, PhD, του Netherlands Cancer Institute στο Άμστερνταμ.

Εκείνη και οι συνάδελφοί της διεξήγαγαν μια πανεθνική μελέτη σε στατιστική ομάδα 30.625 γυναικών που υποβλήθηκαν σε διέγερση των ωοθηκών για την ART κατά τη διάρκεια των ετών 1983-2000 και 9.988 γυναίκες που έλαβαν θεραπείες γονιμότητας, εκτός από την ART. Οι περιστασιακοί επεμβατικοί και οριακοί όγκοι των ωοθηκών διαπιστώθηκαν μέσω της συσχέτισης με το Netherlands Cancer Registry και το Dutch Pathology Registry. Ο κίνδυνος ανάπτυξης όγκου των ωοθηκών σε γυναίκες που έλαβαν ART συγκρίθηκε με τον αντίστοιχο κίνδυνο στον γενικό πληθυσμό και στις γυναίκες της ομάδας με υπογονιμότητα που δεν ακολούθησαν θεραπεία με ART. Στο σημείο αυτό να αναφερθεί πως οι ερευνητές ανέφεραν τα αποτελέσματα στο Journal of the National Cancer Institute.

Κίνδυνος καρκίνου των ωοθηκών

Οι γυναίκες που έλαβαν θεραπεία με ART δεν ήταν πιο πιθανό να αναπτύξουν καρκίνο των ωοθηκών από ότι οι γυναίκες με υπογονιμότητα που δεν έλαβαν θεραπεία με ART (προσαρμοσμένη αναλογία κινδύνου: 1,02), αλλά η ομάδα που έκανε θεραπεία με ART είχε αυξημένο κίνδυνο καρκίνου των ωοθηκών σε σύγκριση με τις γυναίκες του γενικού πληθυσμού.

«Αυτό, ωστόσο, αποδείχθηκε ότι οφείλεται στο γεγονός ότι οι γυναίκες που είχαν κάνει θεραπεία με Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγική Τεχνολογία ήταν λιγότερο πιθανό να έχουν παιδιά. Η μη απόκτηση παιδιών είναι ένας γνωστός παράγοντας κινδύνου για καρκίνο των ωοθηκών», δήλωσε ο van Leeuwen.

Οι γυναίκες με περισσότερες διαδικασίες ART που είχαν ως αποτέλεσμα τη γέννηση ενός παιδιού, παρουσίασαν και χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου των ωοθηκών, σε σύγκριση με τις γυναίκες χωρίς κανένα επιτυχημένο κύκλο. Ωστόσο, οι γυναίκες που είχαν αποκλειστικά κύκλους που δεν έφεραν ως αποτέλεσμα τη γέννηση ενός παιδιού, δεν βρίσκονταν σε υψηλότερο κίνδυνο καρκίνου των ωοθηκών, όταν είχαν μεγαλύτερο αριθμό κύκλων.

«Τα αποτελέσματα αυτά δείχνουν ότι η τεκνοποίηση μειώνει τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου των ωοθηκών και σε γυναίκες που υποβάλλονται σε θεραπεία με ART. Ωστόσο, οι περισσότεροι ανεπιτυχείς κύκλοι ART δεν αυξάνουν τον κίνδυνο καρκίνου των ωοθηκών», αναφέρει η Leeuwen.

Κίνδυνος οριακών όγκων των ωοθηκών

Ο κίνδυνος ανάπτυξης οριακών όγκων των ωοθηκών ήταν περίπου διπλάσιος σε γυναίκες που είχαν υποβληθεί σε ART, τόσο σε σύγκριση με τις γυναίκες που είχαν λάβει άλλες θεραπείες γονιμότητας (αναλογία κινδύνου: 1,84) όσο και σε γυναίκες από τον γενικό πληθυσμό.

Ωστόσο, ο κίνδυνος ανάπτυξης οριακών όγκων των ωοθηκών δεν αυξήθηκε σε γυναίκες που είχαν υποβληθεί σε πολλαπλές διαδικασίες ART.

«Εάν υπήρχε αιτιώδης συσχέτιση μεταξύ της ART και του αυξημένου κινδύνου οριακών όγκων των ωοθηκών, θα περιμέναμε να δούμε αυτή την αύξηση του κινδύνου με μεγαλύτερο αριθμό διαδικασιών ART από τις περισσότερες ορμόνες και την περισσότερη διέγερση των ωοθηκών. Αυτό καθιστά λίγο αβέβαιη την άμεση σύνδεση μεταξύ ART και αυξημένου κινδύνου οριακών όγκων. Θα μπορούσε να προκληθεί από άλλους παράγοντες, όπως η σοβαρότητα της υπογονιμότητας», αναφέρει η Leeuwen και στη συνέχεια προσθέτει:

«Οι γυναίκες που αναπτύσσουν καρκίνο και έχουν υποβληθεί σε διαδικασίες ART στο παρελθόν, ενδεχομένως να αναρωτιούνται αν ο καρκίνος τους προκλήθηκε από αυτές. Με βάση τα αποτελέσματα της μελέτης, αυτό φαίνεται απίθανο, μήνυμα πολύ καθησυχαστικό για τους ογκολόγους που αναλαμβάνουν γυναίκες που έχουν διαγνωστεί με καρκίνο των ωοθηκών. Ένα άλλο σημαντικό μήνυμα είναι ότι, στις γυναίκες που υποβάλλονται σε θεραπεία με ART, η αύξηση της τεκνοποίησης μειώνει τον κίνδυνο καρκίνου των ωοθηκών».

Ακόμη, επεσήμανε ότι ο κίνδυνος των οριακών όγκων των ωοθηκών δεν αυξάνεται σε γυναίκες που έλαβαν πολλαπλές διαδικασίες ART, «γεγονός που καθιστά κάπως λιγότερο πιθανό ότι η ART θα ευθυνόταν για τον οριακό όγκο των ωοθηκών τους» Η μελέτη δεν αποκλείει την πιθανότητα ότι η ART μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο των όγκων των ωοθηκών μετά την ηλικία των 60.

Ο Daniel Kenigsberg, MD, της RMA Long Island IVF in New York, δήλωσε, «Αυτή η μελέτη προσφέρει την επιβεβαίωση διάφορων προηγούμενων μελετών και παρέχει τη διαβεβαίωση για τον κίνδυνο του καρκίνου των ωοθηκών μετά από τις διαδικασίες ART», προσθέτοντας στη συνέχεια, «Οι ερευνητές εξέτασαν εάν τα φάρμακα γονιμότητας προκαλούν καρκίνο ωοθηκών με διαφορετικούς τρόπους και σε διαφορετικές χώρες καταλήγοντας ότι δεν υπάρχει καμία σχέση αιτίας και αποτελέσματος. Δεν υπήρχε σχέση δράσης-απόκρισης μεταξύ ART και όγκων των ωοθηκών σε αυτή τη μελέτη. Είναι πιο πιθανό να πηγαίνει κάτι λάθος με τις ωοθήκες των γυναικών, και αυτό να οδηγεί σε οριακούς όγκους και υπογονιμότητα, περισσότερο από οποιαδήποτε θεραπεία».

«Ίσως και η γονιμότητα και ο καρκίνος σχετίζονται με ένα υποκείμενο ζήτημα ωοθηκών, αλλά αυτό δεν θα εξηγούσε την αυξανόμενη συχνότητα εμφάνισης καρκίνου σε εκείνες που δεν προσπάθησαν ποτέ για εγκυμοσύνη, δηλαδή, τις γυναίκες που από επιλογή δεν έχουν παιδιά. Η εγκυμοσύνη είναι στατιστικά προστατευτική: Περισσότερες εγκυμοσύνες οδηγούν σε μικρότερο κίνδυνο καρκίνου των ωοθηκών, αλλά και αυτό απέχει πολύ από το να είναι μια απόλυτη αλήθεια», εξήγησε στη συνέχεια.

Ο Kenigsberg προτείνει οι ογκολόγοι να γνωρίζουν τη μαιευτική ιστορία και το ιστορικό γονιμότητας της κάθε ασθενούς, καθώς και τυχόν σχετικές ιατρικές παρεμβάσεις.

«Οι οριακοί όγκοι μοιάζουν με καρκίνο και έχουν ιστολογικά χαρακτηριστικά του καρκίνου, αλλά δεν πληρούν τα κριτήρια για τη διάγνωση του καρκίνου. Απαιτούν στενή παρακολούθηση, επειδή η σχέση τους με την ανάπτυξη του πλήρους καρκίνου είναι αβέβαιη», καταλήγει.