Η αυτοάνοση θυρεοειδίτιδα  είναι μια διαταραχή του θυρεοειδούς αδένα στην οποία το ίδιο το σώμα επιτίθεται στο θυροειδή. Ο χρήσιμος αυτός αδένας σε σχήμα πεταλούδας, βρίκεται κάτω από το λάρυγγα.

Ο κύριος ρόλος του είναι να ρυθμίζει το μεταβολισμό και την ανάπτυξη μέσω της παραγωγής θυρεοειδικών ορμονών που περιέχουν ιώδιο. Ανάλογα με τον στόχο μιας αυτοάνοσης επίθεσης, αυτό μπορεί να οδηγήσει είτε σε υπερλειτουργία του θυρεοειδούς (υπερθυρεοειδισμός, νόσος του Grave) ή υπολειτουργία (υποθυρεοειδισμός, Hashimoto).

Για τους ανθρώπους που πλήττονται, είναι σημαντικό να γνωρίζουμε τον κρίσιμο ρόλο του ιωδίου και του σεληνίουυ στην αυτοάνοση θυροειδίτιδα.

Ο Prof Dr Duntas είναι ένας παγκοσμίου φήμης ειδικός της λειτουργίας του θυρεοειδούς. Γεννήθηκε στην Ελλάδα και εκπαιδεύτηκε στην Ιταλία και τη Γερμανία. Ο θυρεοειδής και οι συναφείς με αυτόν διαταραχές είναι το αντικείμενο της έρευνας του για πολλά χρόνια.

To Σεπτέμβρη του 2015, o Prof Dr Duntas τόνισε, σε μία από τις δημοσιεύσεις του στο περιοδικό Hormone and Metabolic Research,  τους ειδικούς ρόλους του ιωδίου και σεληνίου για τη γενική λειτουργία του θυρεοειδούς και στην αυτοάνοση θυρεοειδίτιδα.

Ενώ η επαρκής παροχή ιωδίου είναι απολύτως απαραίτητη για την υγιή λειτουργία του θυρεοειδούς, το πανάρχαιο ρητό από τον διάσημο ιατρό Παράκελσο μπορεί να εφαρμοστεί και εδώ καθώς «Η δόση κάνει από μόνη της το δηλητήριο» (Παράκελσος (1493-1541). Τι εννοούμε με αυτό.

Ένας υγιής ενήλικας χρειάζεται 180-200 μg ιωδίου καθημερινά. Αυτή η ποσότητα είναι συνήθως εύκολα επιτεύξιμη μέσα από μία διατροφή που περιλαμβάνει ψάρια, γαλακτοκομικά προϊόντα και ιωδιούχο αλάτι.

Πάρα πολύ ιώδιο δε συνιστάται, καθώς η περίσσεια ιωδίου, σύμφωνα με τον καθηγητή, αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο για αυτοάνοση θυρεοειδίτιδα.

Σε ευαίσθητα άτομα, η τακτική κατανάλωση μεγάλης ποσότητας ιωδίου μπορεί να οδηγήσει σε μοριακές αλλαγές στα κύτταρα του θυρεοειδούς, με τελικό αποτέλεσμα την απώλεια του θυρεοειδικού ιστού. Είναι για αυτόν ακριβώς τον λόγο που οι ασθενείς με ενεργό αυτοάνοση θυρεοειδίτιδα Hashimoto συχνά συνιστάται να αποφεύγουν φάρμακα που περιέχουν ιώδιο καθώς και πλούσια σε ιώδιο φύκια (που χρησιμοποιούνται συχνά για την παρασκευή σούσι).

Πολύ διαφορετική είναι η εικόνα όταν κοιτάζουμε το σελήνιο. Οι ασθενείς με θυρεοειδή υπολειτουργία, υπερλειτουργία, και ενδοκρινικές διαταραχές συχνά εμφανίζουν μειωμένα επίπεδα σεληνίου στο αίμα.

Το σελήνιο εμπλέκεται σε αντιοξειδωτικές και αντι-φλεγμονώδεις διεργασίες, έτσι εμμέσως παρέχει προστασία στην αυτοάνοση θυρεοειδίτιδα. Ως εκ τούτου, ο καθηγητής Duntas συνιστά τακτικούς ελέγχους των επιπέδων σεληνίου σε ασθενείς με αυτοάνοση θυρεοειδίτιδα. 

Εκτός από αυτό, θα πρέπει κάθε ασθενής να είναι σίγουρος πως λαμβάνει επαρκείς ποσότητες αυτού του ιχνοστοιχείου. Το σελήνιο βρίσκεται κυρίως σε στερεά τροφή και πολύ σπάνια σε πόσιμο νερό και άλλα ροφήματα.

Καλές πηγές σεληνίου περιλαμβάνουν τα ψάρια, το κρέας (ιδιαίτερα το συκώτι), προϊόντα ολικής αλέσεως, το σουσάμι, το γάλα, τα λαχανικά και κυρίως τα φυστίκια. Προκειμένου να επιτευχθεί η προτεινόμενη θρεπτική πρόσληψη αναφοράς των 50 μικρογραμμαρίων σεληνίου, θα πρέπει να καταναλώνουμε 200 γρ ψαριών, 350 γρ κρέατος ή 200 γρ αυγά κάθε μέρα και η τροφή μας να περιλαμβάνει συχνά όλες τις διατροφικές πηγές σεληνίου.

Εξειδικευμένα συμπληρώματα διατροφής μπορεί  όμως να είναι μια εναλλακτική λύση, όπως για παράδειγμα το Fertilovit® FTHY.

To Fertilovit® FTHY είναι ένα διαιτητικό τρόφιμο για ειδικούς ιατρικούς σκοπούς, προσαρμοσμένο για να ανταποκρίνεται στις διατροφικές ανάγκες των γυναικών με αυτοάνοση θυρεοειδίτιδα (όπως η θυρεοειδίτιδα του Hashimoto), οι οποίες θέλουν να βελτιώσουν την υγεία τους ή σχεδιάζουν μία εγκυμοσύνη.

Στην περίπτωση αυτή δεν είναι σπάνιο για τους ασθενείς να χρειαστούν μικρότερες δόσεις φαρμάκων, που με τη σειρά τους μπορεί να μειώσουν τον κίνδυνο πιθανών παρενεργειών.

Reference:
Duntas LH The Role of Iodine and Selenium in Autoimmune Thyroiditis. Horm Metab Res. 2015 Sep;47(10):721-6. doi: 10.1055/s-0035-1559631. Epub 2015 Sep 11.